د پولیو ناروغۍ د نه جبرانېدونکو اغېزو ژوندۍ بېلګه؛ د فخرالدین کیسه
هلمند، افغانستان (۳۰ لړم ۱۴۰۳) – د هلمند د ګرشک ولسوالۍ په بازار کې د ورځنۍ ګڼې ګوڼې او په کارونو د بوختو خلکو په منځ کې یوه صحنه د خلکو پام ځان ته اړوي.
په ویلچیر کې ناست ۴۵ کلن فخرالدین د خپل لس کلن زوی په مرسته د سړک له یوې غاړې بلې ته اوړي.
دا صحنه د هغه د ژوند د کړاوونو کیسه بیانوي؛ هغه زړه بوږنوونکې کیسه چې د هغه له ماشومتوبه پیل شوې او د پولیو ناروغۍ له امله یې دواړې پښې د تل لپاره بې حرکته شوې دي.
فخرالدین وايي، د ژوند سختې ورځې یې له ۷ کلنۍ پیل شوې او د معلولیت له امله یې ژوند له ګڼو ستونزو سره مخ دی.
هغه زیاته کړه: «دواړې پښې مې فلج دي، یوازې د ویلچیر په مرسته تګ کولای شم، که ویلچیر نه وای نو ځای پر ځای به ناست وای.»
نوموړی هغه سختې شېبې را یادوي چې د شدیدې تبې او د نس د درد له امله روغتون ته یووړل شو او هلته ډاکټرانو ورته وویل چې د پولیو په ناروغۍ اخته شوی، داسې یوه ناروغۍ چې درملنه نه لري.
هغه وویل، هغه مهال د پولیو واکسین نه و او د دې ناروغۍ په اړه د خلکو پوهاوی هم کم و.
دی په ډېر حسرت یادونه کوي: «که هغه وخت واکسین موجود وای او زه واکسین شوای وای نو نن به مې ژوند دومره سخت نه وای.»
فخرالدین له سختو اقتصادي ستونزو سره مخ دی، که څه هم د حکومت له لوري د معلولیت کمه اندازه معاش ورکول کېږي خو د ده د کورنۍ اړتیاوې نه شي پوره کولای.
هغه وايي: «ما زده کړې و نه کړې، ځکه کورنۍ مې زما د معلولیت له امله د زده کړې زمینه راته برابره نه کړه، اوس چې خپل ځان ته ګورم نو ټول پام مې د خپلو اولادونو روغتیا او زده کړې ته دي.»
نوموړی د خپلو څلورو ماشومانو لپاره لویې هیلې لري او زیاتوي: «غواړم ماشومان مې روغ وي او زده کړې وکړي څو ځانونو ته ښه راتلونکی جوړ کړي.»
فخرالدین د پولیو ناروغۍ د یوه قرباني په توګه د خلکو په پوهاوي کې هم ونډه اخلي او هغوی هڅوي چې خپلو ماشومانو ته د پولیو واکسین ورکړي څو د ده په څېر د دې خطرناکې ناروغۍ ښکار نه شي.
د عبدالحمید په نوم د فخرالدین یو خپل وايي: «فخرالدین د ګوزڼ ناروغۍ د بدو اغېزو ژوندۍ بېلګه ده، د هغه د ماشومتوب پر مهال د پولیو واکسین اسانتیا موجوده نه وه چې له امله یې هغه په دې ناروغۍ اخته او فلج شو، له همدې امله اوس نه یوازې دی له ستونزو سره مخ دی، بلکې کورنۍ یې هم له ګڼو اقتصادي، ټولنیزو او نورو ستونزو کړېږي.»
هغه ټولو کورنیو ته دا پیغام ورکوي چې د خپلو ماشومانو روغتیا جدي ونیسي او په پرله پسې ډول د پولیو او نورو خطرناکو ناروغیو واکسین ورکړي څو خوندي او روغ پاتې شي.
د ماشومانو د ناروغیو یو متخصص ډاکټر عبدالطیف هم د پولیو د واکسین د اهمیت یادونه کوي او وایي: «پولیو ناروغي درملنه نه لري، مګر د مخنیوي وړ ناروغي ده، خو هغه وخت چې ماشومان په پرله پسې ډول واکسین شي.»
د فخرالدین ژوند د هغو خلکو لپاره ژوندی درس دی چې د پولیو واکسین په اړه لا هم بې پروا دي.
د هغه کیسه د دې پېغام رسوونکې ده چې د پولیو واکسین د ماشومانو د روغتیا او راتلونکي لپاره اړین دی.
سعید زابلی، له پولیو خلاص افغانستان
