گامهای سلامت در آغوش کوهها؛ تلاش برای آیندهای مصون اطفال در پنجشیر
عبدالمحفوظ رضایی، باشنده ۴۶ ساله ولسوالی شتل ولایت پنجشیر، با بهرهگیری از آموزشها و تجارب مسلکی خود، زندگیاش را وقف صحت اطفال و مبارزه با پولیو کرده است.
پنجشیر، افغانستان - زندگی در مناطق کوهستانی و درههای پنجشیر، توجه و حوصلهمندی خاصی میطلبد. در دامنههای همین کوهها، زندگی عبدالمحفوظ رضایی ۴۶ ساله، نمونهای از شکیبایی و تلاشهای پیگیر است.
دوران طفولیت او در میان دشواریها و مشکلات سپری شد؛ سالهایی که مانند هزاران طفل دیگر، فرصت آموزش منظم را از عبدالمحفوظ نیز گرفت.
با این حال، این دشواریها نتوانست اراده او را درهم بشکند. عبدالمحفوظ با تلاشهای پیهم توانست تا صنف دوازدهم درس بخواند و پس از آن، یک دوره آموزشی مسلکی دوساله را در علوم طبی تکمیل کند تا بهعنوان یک کارمند مسلکی صحی، در خدمت مردم خود باشد و به دردهای آنان رسیدگی کند.
امروز، عبدالمحفوظ دانش و تجربه مسلکی خود را برای خدمت به مردمش به کار میگیرد. او بهعنوان نظارتکننده کمپاینهای واکسین پولیو، در مسیرهای کوهستانی و دشواری کار میکند که بهدلیل برفباری و مشکلات راه، رفتوآمد به آنها دشوار است. با این همه، هدف او روشن است: هیچ طفل نباید از این واکسین حیاتی محروم بماند.
دیداری که مسیر زندگیاش را تغییر داد
در زندگی مسلکی عبدالمحفوظ، خاطرهای وجود دارد که دیدگاه و شیوه فعالیتهای او را بهگونهای عمیق تغییر داد. او در جریان فعالیتهای کاری خود، در منطقهاش با خانوادهای روبهرو شد که طفلشان در اثر ابتلا به ویروس پولیو برای همیشه فلج شده بود. پدر و مادر این طفل شبوروز به این امید سپری میکردند که روزی پسرشان دوباره روی پاهای خود بایستد؛ اما مشکلات اقتصادی و دشواریهای دیگر، آنان را در ناامیدی عمیقی فرو برده بود.
وقتی عبدالمحفوظ با همدردی برای این خانواده توضیح داد که فلج ناشی از پولیو دایمی است و تداوی ندارد، اندوه آنان بیشتر شد. نگهداری و مراقبت از طفلی که دچار معلولیت شده است، بهویژه برای یک خانواده فقیر، بار سنگینی به شمار میرود و میتواند آرامش و شادی زندگی خانواده را تحت تأثیر قرار دهد.
این صحنه دردناک تأثیر عمیقی بر ذهن و قلب عبدالمحفوظ گذاشت. او دریافت که فقر بهتنهایی رنج بزرگی است؛ اما وقتی با معلولیت یک طفل همراه شود، تمام زندگی خانواده را با دشواریهای جدی روبهرو میسازد. از همینرو، وظیفه او دیگر صرفاً یک مأموریت کاری نبود، بلکه به تعهدی جدی تبدیل شد تا هیچ خانواده دیگری مجبور نباشد چنین دردی را تجربه کند.

© افغانستان عاری از پولیو | ۱۴۰۵ هجری شمسی
عبدالمحفوظ رضایی در مناطق کوهستانی پنجشیر به یک طفل واکسین پولیو تطبیق میکند.
مرحله تازه در نظارت ساحوی و انجام وظایف مسلکی
اکنون روز کاری عبدالمحفوظ از ساعت هشت صبح تا چهار عصر در مسیرهای کوهستانی و با نظارت ساحوی سپری میشود. او در هر کمپاین، حدود ۶۰ خانواده و ۱۲۰ طفل را تحت پوشش قرار میدهد و فعالیتهای ۲۴ تیم واکسیناتور را از نزدیک نظارت و ارزیابی میکند.
با این حال، وظیفه او تنها به ارقام و گزارشها محدود نمیشود. او شرایط نگهداری واکسینها، بهویژه درجه حرارت مناسب برای حفظ کیفیت آنها را با دقت بررسی میکند، مشکلات ساحوی را بهموقع شناسایی میسازد و میکوشد در جریان بازدیدهای خود، اطفالی را نیز شناسایی کند که بهدلیل بیتوجهی خانوادهها یا آگاهی اندک آنان، از واکسین محروم ماندهاند.
رفع موانع ذهنی با همکاری بزرگان محل
از میان برداشتن تردیدها و برداشتهای نادرست مردم درباره واکسین در مناطق دوردست، کار آسانی نیست. عبدالمحفوظ براساس تجربه کاری خود میداند که برای قناعت دادن مردم، گفتوگوهای معمولی بهتنهایی کافی نیست؛ بلکه همکاری بزرگان و افراد مورد اعتماد جامعه نیز اهمیت اساسی دارد.
بهطور مثال، یکبار در جریان کمپاین، خانوادهای از واکسین کردن اطفال خود خودداری کرد. عبدالمحفوظ دست روی دست نگذاشت، بلکه فوراً در پی یافتن راهحل برآمد. او موضوع را با یک عالم دینی و یک داکتر محلی در میان گذاشت. با کمک توضیحات و گفتوگوهای این افراد مورد اعتماد، خانواده قناعت کرد که به اطفال خود واکسین بدهد.
این رویداد نشان میدهد که هماهنگی میان کارمندان صحی و بزرگان محل میتواند نقش مؤثری در رفع تردیدها و موانع ذهنی مردم داشته باشد.

© افغانستان عاری از پولیو | ۱۴۰۵ هجری شمسی
عبدالمحفوظ با سرپرست یک خانواده درباره واکسین و رهنمودهای صحی گفتوگو میکند.
فراتر از پولیو؛ چشماندازی گستردهتر برای صحت عامه
فعالیتهای عبدالمحفوظ تنها به مبارزه با پولیو محدود نمیشود. دانش مسلکی او سبب شده است تا هنگام دیدار با خانوادهها، آنان را با جنبههای دیگر صحت نیز آشنا سازد. او معلومات مفیدی درباره واکسینهای اساسی اطفال، صحت مادران، از جمله واکسین کزاز و دیفتری (TD)، و حفظالصحه در اختیار خانوادهها قرار میدهد.
همچنان، او درباره شستن دستها با صابون، استفاده از آب پاک و رعایت اصول صحت محیطی با خانوادهها صحبت میکند. عبدالمحفوظ با حوصلهمندی به پرسشها و نگرانیهای مردم درباره مصونیت و فواید واکسین پاسخ میدهد تا از گسترش شایعات نادرست و تردیدها جلوگیری شود.
حمایت خانواده و امید بزرگ به آینده
در آغاز، اعضای خانواده عبدالمحفوظ نیز بهطور کامل از اهمیت کار او آگاه نبودند؛ اما پس از آنکه نتایج مثبت خدمات او را در سطح جامعه مشاهده کردند، بهطور کامل از وی حمایت کردند. اکنون مادر، پدر، همسر، برادران و خواهرانش به خدمات او افتخار میکنند.
بزرگترین آرزوی عبدالمحفوظ، فرارسیدن روزی است که افغانستان بهطور کامل از ویروس پولیو عاری شود. او میگوید: «بزرگترین آرزوی من این است که روزی افغانستان از پولیو عاری شود و هیچ طفلی بهدلیل این مرض معلول نگردد. هرگاه آن طفل منطقه خود را به یاد میآورم که در اثر پولیو معلول شده بود، انگیزه بیشتری پیدا میکنم تا به کارم ادامه بدهم. نمیخواهم خانوادههای دیگری نیز با چنین دردی روبهرو شوند. روزی که کشور ما از پولیو عاری شود، برای من و تمام همکارانی که برای حفاظت از صحت اطفال تلاش میکنند، بزرگترین لحظه خوشی خواهد بود.»