جلوگیری از پولیو در پنجشیر؛ تلاشهای دوامدار سونم و همکارانش
از تردید تا اعتماد – روایت زنی که روند تغییر را از دل جامعه آغاز کرد
پنجشیر، افغانستان (۲۱ حمل ۱۴۰۵) – سونم، باشنده منطقه دهکلان ولسوالی شُتُل ولایت پنجشیر، از جمله زنانی است که طی سالها تلاش پیهم توانسته تغییر قابل توجهی در نگرش و رفتار مردم ایجاد کند.
او که امروز بهعنوان سوپروایزر در کمپاینهای واکسین پولیو رهبری چندین تیم را بر عهده دارد، این مسیر را سالها پیش بهعنوان یک داوطلب آغاز کرده بود.
سونم که از رشته ادبیات انگلیسی فارغ شده، مسیر حرفهای خود را بر اساس نیازهای جامعه انتخاب کرد. هرچند تحصیلات او ارتباط مستقیمی با بخش صحت نداشت، اما نگرانی برای آینده اطفال و احساس مسئولیت، او را به پیوستن به تلاشهای جلوگیری از پولیو تشویق کرد.
او در سال ۱۳۹۰ بهعنوان داوطلب کار خود را آغاز کرد—زمانی که آگاهی درباره بیماری پولیو در منطقه محدود بود و نگرانیهای مختلفی میان مردم وجود داشت.
سونم میگوید: «بسیاری از خانوادهها با کمبود معلومات مواجه بودند و درباره واکسین پولیو نگرانی داشتند. ما تلاش میکردیم با مردم گفتگو کنیم، به پرسشهایشان پاسخ بدهیم و بهتدریج فضای اعتماد ایجاد کنیم.»
سونم، سوپروایزر کمپاین واکسین پولیو، برای آگاهیدهی و ایجاد اعتماد میان خانوادهها تلاش میکند.© افغانستان عاری از پولیو / ۱۴۰۵
در همین راستا، سونم تلاش میکرد پیام ساده و روشنی را به خانوادهها منتقل کند: پولیو یک مرض خطرناک است، اما جلوگیری از آن آسان است.
او میافزاید: «وقتی مردم بدانند که تنها دو قطره واکسین میتواند یک طفل را از فلج دایمی نجات دهد، تصمیمگیری برایشان آسانتر میشود.»
همین تلاشهای دوامدار بهتدریج دیدگاه مردم را تغییر داد. این تغییر در یک روز نه، بلکه در طی سالها شکل گرفت.
امروز، مردم منطقه نهتنها به کمپاینهای واکسین دید مثبت دارند، بلکه نسبت به سلامتی اطفالشان مسئولانهتر رفتار میکنند.
سونم میگوید: «مهمترین دستاورد این است که طی چند سال گذشته در پنجشیر هیچ مورد مثبت پولیو ثبت نشده و این نتیجه تلاشهای مشترک همه ماست.»
با ادامه این تغییر، نقش سونم نیز گستردهتر شده است. او اکنون مسئول هماهنگی و حمایت از تیمها است و تلاش میکند اطمینان حاصل شود که کمپاینها بهگونه مؤثر اجرا شده و واکسین پولیو به هر طفل برسد.
او میگوید: «اکنون مسئولیت من این است که تیمها را منظم و فعال نگه دارم، تجربههایم را با آنان شریک سازم و بر کیفیت کار نظارت کنم.»
تأثیر این تلاشها تنها به کمپاینها محدود نمانده، بلکه توجه جامعه را نیز جلب کرده است.
ملک عبدالستار، یکی از بزرگان منطقه، میگوید: «در چنین جوامعی حضور کارمندان زن بسیار مهم است. سونم توانست با مادران اعتماد ایجاد کند، نگرانیهای آنان را بشنود و برایشان توضیح دهد که پولیو بیماریای است که میتواند زندگی طفل را برای همیشه تحت تأثیر قرار دهد، اما با واکسین قابل پیشگیری است.»
خانوادهها اطفالشان را برای دریافت واکسین پولیو میآورند–نشانهای روشن از آگاهی و اعتماد.© افغانستان عاری از پولیو / ۱۴۰۵
او میافزاید، زمانی که خانوادهها معلومات درست درباره پیامدهای جدی پولیو و نقش مؤثر واکسین در پیشگیری از آن دریافت کنند، با علاقهمندی بیشتر برای واکسیناسیون اطفالشان اقدام میکنند.
همچنان، داکتر مهرالله، متخصص صحت اطفال، باور دارد که نقش سونم تنها تخنیکی نیست، بلکه از نظر آگاهیدهی و ایجاد اعتماد نیز تأثیر عمیقی دارد.
او میگوید: «سونم یک پل ارتباطی مهم میان خدمات صحی و جامعه است. او نهتنها درباره خطرات پولیو معلومات میدهد، بلکه توضیح میدهد که واکسین چگونه میتواند اطفال را از فلج محافظت کند – این همان دانشی است که در تغییر رفتار مردم نقش اساسی دارد.»
بر اساس همین تجربه و اعتماد، سونم آینده را نیز روشن میبیند. او میخواهد این تلاشها گسترش یابد تا برای هر طفل فرصت زندگی سالم فراهم شود.
او میگوید: «آرزوی من این است که روزی برسد که هیچ طفلی به دلیل پولیو دچار فلج نشود. ما باید به کار خود ادامه دهیم، زیرا مسئولیت ما هنوز به پایان نرسیده است.»
سونم باور دارد که با تداوم آگاهیدهی، حفظ ارتباط با مردم و تلاشهای مشترک، افغانستان میتواند در شمار کشورهایی قرار گیرد که مرض پولیو را بهطور کامل محوه کردهاند.
