چهار دهه تعهد: سفر محیالدین برای حفاظت از اطفال که همچنان ادامه دارد
یک کارمند باتجربه صحی در پنجشیر نزدیک به چهار دهه است که برای مصونیت اطفال از بیماریهای قابل پیشگیری با واکسین تلاش میکند و اکنون تجربههای خود را به نسل جدید کارمندان صحی انتقال میدهد.
پنجشیر، افغانستان (۲۶ ثور ۱۴۰۵) – هر بار که محیالدین مخلص دروازه سردخانه واکسین را باز میکند و درجه حرارت واکسینها را بررسی مینماید، تنها از مواد طبی مراقبت نمیکند؛ بلکه از سلامت و آینده هزاران طفلی پاسداری میکند که به برکت واکسین از بیماریهای خطرناک در امان میمانند.
محیالدین مخلص، باشنده قریه بندجوی ولسوالی دره ولایت پنجشیر، اکنون نزدیک به ۶۰ سال سن دارد و حدود چهار دهه از عمر خود را در راه سلامت اطفال و ترویج واکسیناسیون سپری کرده است.
برای او، این کار تنها یک وظیفه نیست؛ بلکه مأموریتی است که از سالهای جوانی آغاز کرده و تا امروز با همان انگیزه ادامه داده است.
محیالدین میگوید: «زمانی که شاگرد صنف دوازدهم مکتب بودم، کمبود خدمات صحی و تأثیر بیماریها را در منطقه خود از نزدیک مشاهده میکردم. همان زمان تصمیم گرفتم به صف کسانی بپیوندم که برای خدمت به مردم تلاش میکنند.»
در سال ۱۹۹۰ میلادی، زمانی که نخستین کمیته صحی در پنجشیر ایجاد شد، محیالدین بهعنوان رضاکار به تیمهای واکسیناسیون پیوست. در آن زمان، آگاهی مردم در مورد واکسین محدود بود و بسیاری از خانوادهها نسبت به واکسین کردن اطفالشان تردید داشتند.
او میگوید: «برخی خانوادهها فکر میکردند واکسین فایدهای ندارد و برخی دیگر از آن هراس داشتند؛ اما ما با حوصله با آنان صحبت میکردیم، به پرسشهایشان پاسخ میدادیم و تلاش میکردیم اعتمادشان را به دست آوریم.»
اما به دست آوردن اعتماد مردم آسان نبود.
در سال ۱۹۹۲ میلادی، زمانی که محیالدین بهعنوان کارمند رسمی صحی معرفی شد و دیپلوم نرسنگ خود را به دست آورد، همچنان شاهد چالشهایی بود که برنامههای واکسیناسیون با آن روبهرو بودند.
محیالدین مخلص در یکی از مناطق دورافتاده ولسوالی دره ولایت پنجشیر، انگشت یک طفل واکسینشده را با مارکر نشانی میکند. © افغانستان عاری از پولیو / ۱۴۰۵ هـ ش
او یکی از خاطرات دوران کاری خود را چنین روایت میکند: «در یکی از مناطق دورافتاده دره پوجاوه ولسوالی دره، هیچ خانوادهای حاضر نبود اطفال خود را واکسین کند. چندین بار به آنجا رفتیم و با مردم صحبت کردیم، اما آنان قانع نمیشدند.»
او میافزاید: «بعداً با محمدبابا، یکی از بزرگان محل، دیدار کردم و در مورد اهمیت واکسین با او صحبت نمودم. زمانی که او از مردم خواست اطفال خود را برای دریافت واکسین بیاورند، وضعیت تغییر کرد. با حمایت او، همه اطفال واکسین شدند.»
چنین تجربههایی به محیالدین آموخت که در برنامههای واکسیناسیون، مهمترین اصل جلب اعتماد مردم است.
او میگوید: «مهمترین راه برای قناعت دادن مردم، ایجاد روابط نیک و جلب اعتماد آنان است.»
سالها بعد، در جریان یک کمپاین دیگر در قریه نبام کرامان، دو خانواده از واکسین کردن اطفال خود خودداری کردند. محیالدین با همکاری بزرگان قومی چندین بار با آنان گفتگو کرد تا سرانجام قانع شدند و اطفال خود را واکسین کردند.
به باور او، علمای دینی، بزرگان قومی و افراد بانفوذ جامعه نقش مهمی در حفاظت از سلامت اطفال دارند.
او میگوید: «هرگاه بزرگان محل و علمای دینی از واکسین حمایت کنند، مردم نیز آسانتر قانع میشوند.»
محیالدین مخلص با یک خانواده در مورد اهمیت واکسین گفتگو میکند. © افغانستان عاری از پولیو / ۱۴۰۵ هـ ش
محیالدین در جریان این سالها بهعنوان رضاکار، آگاهیدهنده، سوپروایزر، هماهنگکننده و کارمند صحی ایفای وظیفه کرده است. در سال ۲۰۰۵ میلادی، او بهعنوان مدیر کولدچین ولایت پنجشیر تعیین شد؛ مسئولیتی که تا امروز بر عهده دارد.
اکنون بخش مهمی از وظایف او این است که اطمینان حاصل کند واکسینها و سایر مواد طبی در درجه حرارت مناسب نگهداری میشوند و بهگونه مصون و منظم به مراکز صحی انتقال مییابند.
اما با وجود سالها تجربه، محیالدین تنها در دفتر باقی نمیماند.
هرگاه رضاکاران و کارمندان جدید صحی به ساحه میروند، او اغلب آنان را همراهی میکند، روشهای کاری را برایشان توضیح میدهد و تجربههای چندین ساله خود را با آنان شریک میسازد.
او میگوید: «هدف من این است که اعضای جدید تیم در مدت کوتاه به افراد مسلکی تبدیل شوند و بتوانند مسئولیتهای خود را با اطمینان انجام دهند.»
در طول چهار دهه گذشته، او تغییر چشمگیری را در نگرش مردم نسبت به واکسین نیز مشاهده کرده است.
در گذشته، مناطقی وجود داشت که شمار زیادی از باشندگان آن از واکسین استقبال نمیکردند؛ اما امروز بیشتر پدران و مادران با میل و رغبت اطفال خود را برای دریافت واکسین میآورند.
محیالدین این تغییر را نتیجه تلاشهای دوامدار آگاهیدهی، حمایت بزرگان جامعه و کوششهای خستگیناپذیر کارمندان صحی میداند.
امروز، زمانی که به این مسیر طولانی مینگرد، نسبت به آینده امیدوار است.
برای او، بزرگترین نشانه موفقیت این است که اطفال سالم رشد کنند و هرگز رنج بیماریهایی را تجربه نکنند که با واکسین قابل پیشگیری هستند.
او برای پدران و مادرانی که هنوز اطفال خود را واکسین نمیکنند، پیام ساده اما مهمی دارد: «اطفال نعمت خداوند هستند. ما باید آنان را از بیماریها محافظت کنیم. واکسین برای تأمین آینده سالم و روشن اطفال ضروری است.»
پس از نزدیک به چهار دهه خدمت، محیالدین هنوز هم باور دارد که هر طفل واکسینشده، افغانستان را یک گام دیگر به سوی آیندهای سالمتر و مصئونتر نزدیک میسازد.
