خدمت مشترک یک پدر و دو دختر برای صحت اطفال
جهانزیب انصاف، ۴۵ ساله، باشنده ولسوالی مومندره ولایت ننگرهار است. او از دوران جوانی در بخش آگاهی‌دهی صحی و واکسیناسیون با مردم همکاری می‌کرد. جنگ و بی‌جا شدن برای مدتی این فعالیت را متوقف کرد، اما سال‌ها بعد دوباره به همین خدمت برگشت. اکنون او در کنار دو دخترش از قریه‌ای به قریه دیگر می‌رود و به خانواده‌ها در مورد صحت اطفال و واکسیناسیون آگاهی می‌دهد.
ننگرهار، افغانستان (۲ میزان ۱۴۰۵) - جهانزیب انصاف هنوز شاگرد مکتب بود که همکاری با تیم‌های واکسیناسیون را در بخش آگاهی‌دهی به مردم در قریه خود آغاز کرد.
در آن زمان، سطح سواد در منطقه پایین بود و جهانزیب در شمار معدود افرادی بود که خواندن و نوشتن می‌دانست. به همین دلیل، او در آگاهی‌دهی به مردم و رساندن واکسین به اطفال سهم می‌گرفت. اما ناامنی و جنگ این فعالیت را متوقف کرد و او نیز مانند بسیاری از افغان‌های دیگر مجبور شد منطقه خود را ترک کند.
سال‌ها بعد، زمانی که دوباره به منطقه خود برگشت، متوجه شد که نیازهای مردم تغییر کرده است. او دریافت که برای رساندن پیام‌های صحی و واکسیناسیون به خانواده‌ها، به حضور زنان آگاهی‌دهنده اجتماعی نیاز است.
خدمت مشترک پدر و دو دختر
جهانزیب دو دخترش را تشویق کرد تا به عنوان آگاهی‌دهندگان و مبلغان اجتماعی در بخش واکسیناسیون و صحت عامه فعالیت کنند. هر دو دختر تا صنف دوازدهم درس خوانده بودند و پس از آن، کار آگاهی‌دهی صحی با خانواده‌ها را آغاز کردند.
جهانزیب به عنوان محرم و همراه آنان، از قریه‌ای به قریه دیگر در کنار دخترانش می‌رود و این همراهی تا امروز ادامه دارد.
اکنون پدر و دو دخترش یک هدف مشترک دارند: به خانواده‌ها در مورد صحت اطفال و واکسیناسیون معلومات بدهند و آنان را تشویق کنند تا هیچ طفلی از واکسین باز نماند.
جهانزیب می‌گوید: «من و دخترانم با هم کار می‌کنیم و خدا شاهد است که با دل و جان خدمت می‌کنیم. هر طفل برایم مانند طفل خودم است. ما به امتیازات مادی فکر نمی‌کنیم؛ هدف ما دستاورد معنوی این کار است؛ این‌که روزی جامعه‌ای عاری از پولیو داشته باشیم.»
دختران جهانزیب با خانواده‌ها در مورد واکسیناسیون، صحت اطفال و پاکیزگی صحبت می‌کنند و معلومات لازم را با آنان شریک می‌سازند. آنان همچنین از خانواده‌ها می‌خواهند که در روزهای کمپاین پولیو، اطفال خود را در خانه نگه دارند تا تیم‌های واکسیناسیون بتوانند آنان را واکسین کنند.
آنان تلاش می‌کنند در جریان سه روز کمپاین، به حدود ۱۶۰ تا ۱۶۵ خانواده رسیدگی کنند. با گذشت زمان، رابطه آنان با خانواده‌های منطقه نیز قوی‌تر شده است. برخی خانواده‌ها اکنون تا رسیدن کمپاین بعدی، منتظر دیدار دوباره آنان می‌مانند.
© افغانستان عاری از پولیو | ۱۴۰۵ هـ ش
در جریان کمپاین واکسین پولیو، معلومات اطفال ثبت می‌شود.
اعتماد مردم؛ بخش مهم واکسیناسیون
جهانزیب بر اساس تجربه خود می‌گوید که نگرانی برخی خانواده‌ها در مورد واکسیناسیون، یکی از چالش‌های مهم در برابر کمپاین است.
او با خانواده‌هایی نیز روبه‌رو شده است که اطفال خود را از تیم‌های واکسیناسیون پنهان کرده‌اند. برخی خانواده‌ها نیز در مورد حلال یا حرام بودن واکسین پرسش می‌کنند.
جهانزیب و دخترانش تلاش می‌کنند با این خانواده‌ها با نرمی صحبت کنند، به پرسش‌های آنان گوش بدهند و معلومات روشن در مورد واکسین ارائه کنند. اگر نگرانی یک خانواده جنبه دینی داشته باشد، آنان از ملا امامان محل نیز کمک می‌گیرند تا به پرسش‌های خانواده با اطمینان و وضاحت پاسخ داده شود.
به باور جهانزیب، زنان آگاهی‌دهنده در این زمینه نقش ویژه‌ای دارند. آنان می‌توانند به صورت مستقیم با اعضای زن خانواده‌ها صحبت کنند و زمینه واکسین‌شدن اطفال را فراهم سازند.
روزی که در کنار دخترش ایستاد
همراهی جهانزیب با دخترانش تنها به روزهای کمپاین محدود نمی‌شود. یک روز او باخبر شد که یکی از دخترانش به دلیل کار خود با مخالفت خانواده روبه‌رو شده است. دخترش به این کار علاقه داشت، اما شوهر و برخی اعضای خانواده‌اش با ادامه فعالیت او موافق نبودند.
جهانزیب با داماد و دیگر اعضای خانواده که با کار دخترش مخالفت داشتند، صحبت کرد. او تلاش کرد برای آنان توضیح دهد که کار یک زن آگاهی‌دهنده تنها یک وظیفه شخصی برای دخترش نیست؛ بلکه برای صحت اطفال و آینده بهتر جامعه یک نیاز مهم است.
جهانزیب به آنان گفت که اگر زنان آگاهی‌دهنده حضور نداشته باشند، رساندن پیام‌های صحی به خانواده‌ها دشوار خواهد شد و ممکن است برخی اطفال از واکسین باز بمانند.
صحبت‌های جهانزیب تأثیر گذاشت و در نهایت، دخترش دوباره به کار خود برگشت.
© افغانستان عاری از پولیو | ۱۴۰۵ هـ ش
تیم‌ها برای انجام فعالیت‌های کمپاین واکسین پولیو آماده می‌شوند.
«خدمت دخترانم مایۀ افتخار من است»
جهانزیب می‌گوید که خدمت دخترانش بر جایگاه اجتماعی او نیز تأثیر گذاشته است. مردم اکنون با احترام بیشتری با او برخورد می‌کنند و از خدمت خانواده‌اش قدردانی می‌کنند. او باور دارد که این احترام تنها به دلیل فعالیت‌های خودش نیست، بلکه خدمت دخترانش نیز در آن نقش دارد.
برای او، باارزش‌ترین لحظه زمانی است که نتیجۀ کار دخترانش را با چشم خود می‌بیند. وقتی یک خانواده صحبت‌های آنان را می‌پذیرد و یک طفل از واکسین باز نمی‌ماند، جهانزیب این را دستاورد مشترک خانواده خود می‌داند.
او می‌داند که بسیاری از خانواده‌های منطقه توان پرداخت هزینه‌های درمان بیماری‌ها را ندارند. به همین دلیل، پیشگیری از بیماری‌ها برای او اهمیت ویژه‌ای دارد.
یک امید که هنوز زنده است
جهانزیب می‌خواهد روزی افغانستان را عاری از پولیو ببیند. او این هدف را نتیجه کار یک خانواده یا یک تیم نمی‌داند، بلکه آن را حاصل همکاری مشترک مردم می‌داند.
او باور دارد که حفاظت از صحت اطفال مسئولیت مشترک همه است و هرکس می‌تواند به اندازه توان خود در این زمینه سهم بگیرد.
اکنون که دو دخترش در بخش آگاهی‌دهی به مردم در کنار او هستند، جهانزیب بخشی از تلاش‌های سال‌های گذشته خود را در دستان آنان می‌بیند. او باور دارد که اعتماد یک خانواده، واکسین‌شدن یک طفل و تأثیر هر تلاش کوچک، در کنار هم می‌تواند راه را برای ساختن یک جامعه سالم هموار کند.